• kulemak

logo

GECİKEN ADALET


Av. Sedat Aydın
av.sedataydin@hotmail.com

Bu sorunların çözümü ile ilgili hak arama makamı olan adli müesseseler zaman içinde gelişerek günümüzdeki şekliyle adalet dağıtmaya çalışmaktadır. Ancak gelinen nokta ve aşama itibariyle de haksızlığa uğrayan insanların adil bir çözüm bekleme süresi ve şekli halen mağdur olanları tatmin edecek düzeye erişememiştir. Bazı gelişmeler ve atılan adımlar her ne kadar süreleri biraz daha kısaltsa bile mağdur ve haklı olanların vicdanını tatmin edecek düzeye erişememiştir.

Adalet ve hakkaniyet duygusu toplumsal gelişmişlik açısından çok önemlidir. Bunu sağlayan araçların çok hızlı ve caydırıcı bir şekilde işlemesi ve işletilmesi ise adaleti dağıtmakla görevli devletin en önemli görevidir. Çünkü, ‘geciken adalet, adalet değildir’ şeklinde özetlenebilecek hak kayıplarının önüne geçen en önemli unsur adaletin çok kısa bir sürede tecellisinin sağlanmasından geçmektedir. 

Adaletin çok hızlı ve caydırıcı bir şekilde işlemesinin toplumsal hayatta çok önemli arşılıkları bulunmaktadır. En önemlisi herhangi bir konuda mağdur olan kişinin adalete olan güveni ve hakkını çok kısa sürede alacağına olan inancı, onu hak arama yollarını kullanmaya sevk edecektir. 

Kişilere karşı haksızlık yapan ya da suç işleyen insanların da adaletin hızlı ve etkin işlemesi neticesinde caydırıcı cezalarla cezalandırılacağı korkusu da aynı şekilde bu tür insanları suç işlemekten alıkoyacaktır. Geçmişte var olan adalet sistemi ve hızlandırılmış hali ile şimdiki adalet sistemimiz ise halen insanlar nezdinde bu caydırıcılığı sağlamaktan çok uzaktır. Bu nedenle de adalet sisteminin çok daha hızlı işleyen, etkin, caydırıcı ve hakkaniyet kavramını birinci sıraya yerleştiren bir hali ile işler hale getirilmesi toplumsal yaşamımız için zorunludur.

Geçmişte hepimizin yakından bildiği üzere bir çok dosya işleyen yavaş süreçler neticesinde zamanaşımına uğramıştır. Zamanaşımı ise farklı sürelere tabi olmakla birlikte kelime anlamı olarak ‘zamanaşımı’ hukuk kurallarının kişilere tanıdığı hakların, getirdiği yaptırımların yine hukuk kuralları ile belirlenen süreleri aşmasıdır. 

Bir diğer deyişle bir hak, hukuk kuralında öngörülen sürede kullanılmadığında hukuk düzeninde birtakım sonuçlar doğmaktadır. Zamanaşımı, hak düşürücü süre bu sürelerdendir. Dolayısıyla kişi, hakkını süresinde ve usulüne uygun olarak kullanmasına rağmen adalet isteminin etkin ve verimli çalışmamasından ve kişinin kendi kusurundan kaynaklanmayan sebeplerle ağır mağduriyetler yaşamıştır. 

Bu durum ise vatandaşın hukuk sistemine ,adalete ve devlete olan güvenini sarsmıştır. Adliyelerde davaların çok uzun sürmesinin yanında temyiz sürecinde de temyiz incelemesinin 3-4 yıl sürmesinin getirdiği uzun zaman dilimleri de vatandaş nezdinde ciddi mağduriyetler yaşanmasına sebep olmuştur. 

Adaletin yavaş işliyor olmasının vatandaşta oluşturduğu genel algı adalet sistemine ciddi anlamda güvensizliği de beraberinde getirmiştir. Hak ve adalet duygusunun toplumsal yaşamdaki öneminin adaletin işleyişine de yansıtılması ve bu duygunun yerleştirilmesi acil bir ihtiyaç haline gelmiştir.

Öyle ki kişiler uğramış olduğu haksızlık ve suç teşkil eden eylemler sebebiyle hukuk isteminin yavaşlığı ve etkin sonuçlar alınamaması sebebiyle adliyeye müracaat etmekten imtina eder hale gelmiştir. Bu da suç işleme eğilimi olan, suç işlemeyi alışkanlık haline getiren, kişileri mağdur eden ve haksızlık yapan insanların daha pervasız ve korkusuz olmalarına sebep olmuştur. 

Caydırıcılığın olmadığı yerde de suç işleme oranları olabildiğince artmış ve bu da adliyelerin yükünün çok artmasına sebebiyet vermiştir. Birbiriyle bağlantılı bu süreç en sonunda tıkanmış ve adalet dağıtamaz hale gelmiştir. 

Son dönemlerde çıkarılan yargı paketleri, çıkarılan kanunlar, adalet sisteminin temel taşı niteliğindeki hakim alımlarının artması, Yargıtay’a yeni daireler kurulup yeni hakimlerin alınması, teknolojik gelişmelerin etkin ve verimli olarak kullanılmaya başlanması ve adliyelerin daha etkin çalışacak hale getirilmesinin kısmi yansımaları ile süreçler hızlanmaya başlamıştır. Ancak bu süreçlerin çok daha hızlı ve etkin çalışacak hale getirilmesi toplumsal bir ihtiyaçtır. 

Çünkü, adalete olan güven devlete olan güvenin temel noktası ve toplumsal yaşamın ayrılmaz bir parçasıdır. Ayrıca adalet ve hakkaniyet duygusu kişilerin yarınlara umutla bakabilmesinin güvencesidir. Adaletin daha hızlı, etkin, caydırıcı ve hakkaniyetle işlediği ve dağıtıldığı günlerin bir an önce gelmesi ve toplumsal yaralarımıza merhem olması dilek ve umutlarımızla sağlıcakla kalın…

Share
#

SENDE YORUM YAZ

4+7 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • KURULSUN SANDIK, GELDİ 31 MART…

    25 Mart 2019 Köşe Yazıları

    Geldi geliyor derken, nihayet bir yerel seçim arefesine daha girdik. Hiç bitmeyecekmiş sanılan koskoca 5 yıl göz açıp kapayıncaya geçti, gitti.. Bu pazar yeniden sandık kurulacak ve yerel yöneticilerimizi seçeceğiz. Yoğun bir kampanya dönemi oldu. Adaylar gece gündüz demeden sahada koştu.. Biz yerel basın mensupları siyasetçileri takip ettik. Üsküdar’dan Sancaktepe ve Sultanbeyli’ye Ataşehir’den Ümraniye ve Çekmeköy’e... Muhtarlara varıncaya dek, meclis üyeleri ve belediye başkan adaylarını... Önce aday adayları sonra adayları.. Mümkün...
  • ADAYLAR, PROJELER VE SAHA GÖZLEMLERİ

    07 Mart 2019 Köşe Yazıları

    31  Mart’a sayılı günler kaldı. Adaylar, listeler hepsi tamam. Yerel adayların kavga ve çekişmeleri de geride kaldı. Ekipler kuruldu, projeler açıklandı. Mantıklı, duygusal, soyut, somut her ne ararsınız var projeler arasında. Sokağa çıkıldı, kapı kapı gezme vakti şimdi. Muhtara, esnafa, işadamına, derneğe, kahveye hatta evin içine kadar... Sohbet konusu, şekli hepsi belli. Hal hatır ve hızlıca konuya girme... Bizi seçerseniz diye başlayıp yarım saat anlatma. Seçmeni dinleyen, analiz eden, gözlemleyen az... Oysa seçmen kendi konuşmak isti...
  • ADAYLAR TAMAM SIRA MEYDANLARDA…

    02 Şubat 2019 Köşe Yazıları

    Ak Parti ve MHP’nin ortağı olduğu Cumhur İttifakı’nın da CHP ve İYİ Parti’nin ortağı olduğu Millet İttifakı’nın da belediye başkan adayları belli oldu, artık sahada çalışma zamanı… İstanbul Büyükşehir’de Binali Yıldırım ve Ekrem İmamoğlu isimleri uzun zamandır belliydi… İlçelerde ise Ak Parti adaylarını yılbaşına bir kala açıklamış, CHP ise süreci biraz uzatarak sorunlu hale getirmiş ve nihayet geçtiğimiz hafta kamuoyuna bildirmişti… İsimler tamam.. Ak Parti bölgemizde; Üsküdar, Çekmeköy, Tuzla ve Sultanbeyli gibi ilçelerde mevcut başkanlarl...
  • YAPAY ZEKA MI? ORGANİK ZEKA MI?..

    14 Ocak 2019 Köşe Yazıları

    İnsanoğlu taşları yontarak küçük kesici el aletleri, sürterek de ateşi keşfedip hayata tutunmaya çalışırken, kim derdi ki; bir gün bilgisayarlar, uzay keşifleri, bir kıtayı yok edebilecek güçte bombalar üretme aşamasına erişecek? Son yıllarda ise insanoğlu, yapay zeka bilimi ile daha da farklı bir boyuta geçiyor gibi görünüyor. Dünyanın birçok yerinde yapay zeka kullanımı her geçen gün artmaya devam ediyor. YAPAY ZEKA NEDİR? Yapay zeka, adında da anlaşılacağı gibi yaratıcının yarattığı şekilde organik olmayan, insan eli ile yapılıp, makin...