İlk olarak 2013 yılında Ayrılıkçeşmesi ile Kazlıçeşme arasında 5 istasyonda yolcu taşımacılığına başlayan Marmaray raylı sistem hattında, ücret tarifeleri UKOME tarafından aktarma ücreti uygulanacak şekilde belirlenmişti. 2019 Yılı Mart Ayı’na kadar aktarma ücreti bu şekilde uygulanmıştı. 2019 yılında Gebze-Halkalı arasında 43 istasyonun tamamının işletmeye alınmasının ardından, bir önceki İBB yönetiminin aldığı UKOME kararıyla, Marmaray Hattı’nın “aktarma almayacağı, aktarma vereceği” karar altına alınmıştı.

Başkan Ekrem İmamoğlu liderliğindeki yeni İBB Yönetiminin Şubat 2020’de UKOME’ye sunduğu teklifle, Marmaray’ın yeniden aktarma uygulamasına dahil edilmesi sağlandı. Böylece İstanbulluların aktarma imkânı ile daha uygun bir ücret ödeyerek, Marmaray’dan faydalanmaları sağlandı. Hat, diğer tüm raylı sistem hatlarının yanında, metrobüs, otobüs ve minibüs hattıyla entegre hale getirildi. Alınan kararla, metrobüsün yoğunluğun bir kısmının Marmaray Hattına kaydığı da tespit edildi.

Ancak, TCDD tarafından açılan dava sonucunda; Temmuz 2020’de UKOME kararında yer alan elektronik bilet ücret düzenlemelerinin Marmaray ile ilgili hükümler içeren kısımlarının yürütmesinin durdurulmasına karar verildi. İBB, hemen Bölge İdare Mahkemesi’ne itirazda bulundu ve koşulları oluşmayan yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar verildi.

6 Kasım tarihinde ise, İstanbul 10. İdare Mahkemesi TCDD’nin açmış olduğu davaya istinaden, “TCDD’ye ağır külfet getireceği ve bu düzenlemenin hangi sebeple yapıldığı somut tespitlere yer verilmediği” gerekçesiyle, yeniden yürütmenin durdurulmasına karar verdi. İBB, bu kararı da Bölge İdare Mahkemesi’ne taşıdı ve hukuki süreç devam ediyor.

Öte yandan, İBB Ulaşım Daire Başkanlığı; yolculukların tek biletle sağlanması ve vatandaşların ulaşımının en ekonomik şekilde sağlanması amacıyla, Marmaray hattının aktarma almaya devam etmesi konusunu, 26 Kasım’da UKOME gündemine taşıdı. Ancak yapılan oylama sonucunda, İBB temsilcilerinin dışında kalan merkezi yönetim temsilcileri ile TŞOF temsilcisinin oyu ile Marmaray hattında “aktarma alır” uygulamasının reddine karar verildi.

Yarından itibaren Marmaray’da seyahat eden İstanbullular, ne kadar durak gittiği fark etmeksizin 7,00 TL ücret ödeyecek. Marmaray’dan sora metro ve otobüs gibi diğer toplu ulaşım araçlarında yapılan yolculuklarda ise aktarma indirimi devam edecek. Bugün sona erecek “Aktarma alır” uygulamasıyla, Marmaray’a aktarma yapan tam İstanbulkart kullanan bir vatandaş, 3,50 TL metro ücreti ödedikten sonra 3,50 TL daha ücret ödeyerek yolculuğunu Marmaray Hattı’nda ne kadar durak gittiği fark etmeksizin 7,00 TL toplam ücretle tamamlıyor. Seyahat 3,50 TL daha ucuza yapılabiliyor.

Marmaray’ın aktarma sistemine dahil edilmesinin hemen ardından 19 Şubat 2020 tarihinde merkezi yönetimin yayınladığı genelge ile UKOME’nin üye sayısında değişiklik yapılarak, İBB’nin çoğunluk oyu elinden alınmıştı. Bu karar da İBB tarafından mahkemeye taşındı ve hukuki süreç titizlikle takip ediliyor.

İstanbul’un en önemli ulaşım projelerinden olan Gebze – Halkalı Marmaray Hattı’nın tamamlanabilmesi amacıyla yapılacak olan test sürüşleri boyunca, yolcuların ulaşımını sağlamak adına İETT tarafından tarifelerde düzenleme yapılarak ücretsiz ring seferleri planlandı. Bu kapsamda; Avrupa yakasında 19 Ocak 2019 Cumartesi saat 21:00’den, 21 Ocak Pazartesi sabahına kadar; Kazlıçeşme – Yenikapı istasyonu arasında 4 araçla ücretsiz ring seferleri yapılacak. Ayrıca Kazlıçeşme Marmaray durağında sonlanan diğer tüm İETT hatları Yenikapı Marmaray’a uzatılarak yeni güzergâhlarında hizmet verecek.

Japonya başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde 1873 yılından bugüne çeşitli inşaat ve altyapı projelerinde teknolojisi ile fark yaratan Taisei Corporation, Türkiye’de ise dünyanın en derin batırma tüp tüneline sahip Marmaray projesindeki çalışmaları ile dikkat çekiyor. Kritik öneme sahip zorlu bir proje olan Marmaray’ın otomasyon çözümleri ile adından söz ettiren bir diğer marka ise elektrik, elektronik ve otomasyon alanında köklü bir dünya devi olan Mitsubishi Electric.

Uluslararası zorlu standartlar uygulandı

İki dev markanın Marmaray BC1 Boğaz Geçiş Projesi’nde güçlerini birleştirdiğini belirten Taisei Corporation Elektro Mekanik Müdürü Bülent Özince, Taisei-Gama-Nurol konsorsiyumu ile gerçekleştirilen Marmaray tünel inşaatı ve Mitsubishi Electric’in projeye yüksek katma değer sağlayan hizmetlerine ilişkin şu bilgileri aktardı: “Taisei Corporation olarak Marmaray BC1 Boğaz Geçiş Projesi’nin istasyonlar arası delme tünellerin açılması, batırma tüp elemanların inşası ve montajı, Sirkeci derin istasyonunun inşası, tünel ve istasyonların elektromekanik işlerinin temin ve montajını gerçekleştirdik. Özellikle ters akıntılı boğaz sularında dünyanın en derin batırma tüplerinin montajını başarıyla gerçekleştirmiş olmaktan gurur duyuyoruz. Yoğun yapılaşmanın yer aldığı tarihi yarımadada Sirkeci istasyonu için derin kazıların yapılması da çok güçlü uzmanlık gerektiriyordu. Marmaray istasyon ve tünellerinde uluslararası zorlu standartlara uyarak, yüksek güvenlikli elektromekanik sistemlerin başarıyla monte edilip devreye alınmasını sağlamış olmaktan dolayı çok mutluyuz.”

Üstün mühendislik analizleri gerçekleştirildi

Mitsubishi Electric’in Marmaray projesinin gereksinimlerini ve emniyet kriterlerini çok iyi kavramış olduğunu vurgulayan Bülent Özince, Mitsubishi Electric ile işbirliği yapmalarının nedenlerini şöyle açıkladı; “Marmaray BC1 ihalesi “tasarla-yap” şeklinde bir proje olduğu için öncelikle mühendislik analizlerinin başarılı bir şekilde yapılması gerekiyordu. Mitsubishi Electric bu analizleri başarıyla gerçekleştirdi. Daha sonraki aşamada ise proje gereksinimlerine uygun en güvenilir ürünler seçildi. Bu noktada Mitsubishi Electric’in çok iyi referanslarının olması da önemli bir rol oynadı.”

Mitsubishi Electric’in Marmaray’daki hizmetleri

Marmaray Boğaz Geçişi Projesi kapsamında Mitsubishi Electric’in tünellerde gerçekleştirdiği çalışmalar; havalandırma sisteminin kontrolü ve izlenmesi, duman tahliye senaryolarının başlatılması, durdurulması ve izlenmesi, sel kapaklarının açılıp kapatılması, drenaj sisteminin izlenmesi ve alarmlarının gözlenmesi, aydınlatmalarının izlenmesi ve kontrolü, çevresel ölçüm sistemlerinin izlenmesi, yangın alarm ve söndürme sistemlerinin izlenmesi şeklinde sıralanıyor. Markanın istasyon ve havalandırma binalarındaki çalışmaları ise ortak alan ve oda fanlarının kontrolü ve izlenmesi, alçak gerilim dağıtım ve UPS sistemlerinin kontrolü ve izlenmesi, yangın ve söndürme sistemlerinin izlenmesi, ortak mahal aydınlatmalarının kontrolü ve izlenmesi, temiz su, kirli ve atık su sisteminin izlenmesi, yürüyen merdivenlerin kontrolü ve izlenmesi, asansörlerin izlenmesinden oluşuyor.

7/24 çalışan yüzde 100 yedekli kontrol sistemi

Mitsubishi Electric tarafından yüzde 100 yedekli olarak tasarlanan Marmaray kontrol sisteminde; 37 bin donanım izleme ve kontrol noktası, 107 bin yazılım izleme ve kontrol noktası, 750 operatör ekranı kontrol sayfası ve 100 kilometre haberleşme kablosu bulunuyor. 7/24 çalışan bu kontrol sistemi sayesinde örneğin, tünelde oluşabilecek bir yangın durumunda operatörler, ilgili olay noktasındaki tren operatörü ile temas kurabiliyor, yolcuyu ve dumanı tahliye etmek amacıyla hava akış yönünü tespit edebiliyor. Böylelikle sistemin, operatörü yönlendirmesi ile hata olasılığını en aza düşürüp kolaylıkla tanımlı havalandırma senaryosunu başlatabiliyor.

Yolcu güvenliği için her şey hazır

Marmaray BC1 projesinin tüm elektromekanik sistemleri SIMS (Station Information Management System) adı verilen SCADA sistemi tarafından kontrol edilerek izleniyor. Bu alt sistemler arasında tünel ve istasyon havalandırma, güç dağıtım sistemleri, aydınlatma, sel kapakları, yangın algılama ve söndürme sistemlerinin kritik bir öneme sahip olduğunun altını çizen Taisei Corporation Elektro Mekanik Müdürü Bülent Özince, “Tüm bunlar Mitsubishi Electric’in tasarladığı altyapı ile tam yedekli olarak kontrol ediliyor ve izleniyor. Tünel içerisinde tam yedekli fiber altyapısı da tesis edilmiş durumda. Her istasyonda yine yedekli PLC’ler ile alt sistemlerin kumandası kesintisiz olarak sağlanıyor” diye konuştu.