Son günlerde kamuoyunda sıkça dile getirilen “85 milyonluk ülkede 1 milyar 200 milyon muayene” verisi, sağlık sisteminin erişim kapasitesini gösteren bir istatistik olmanın ötesinde; hizmet kalitesi, hekim başına düşen hasta sayısı, randevu süreleri ve sağlık çalışanlarının artan iş yükü açısından yeni bir tartışma başlatmış durumda.

Sahim-Sen Genel Başkanı Özlem Akarken, muayene sayısındaki artışın tek başına başarı göstergesi olarak sunulamayacağını belirterek, “Bu sayı, sağlık çalışanlarının olağanüstü fedakârlığının göstergesidir. Ancak aynı zamanda sistemin üzerindeki baskının da açık bir göstergesidir” dedi.

Dakikalarla Sınırlanan Muayeneler

Artan başvuru sayıları nedeniyle hekim başına düşen hasta sayısının yükseldiğine dikkat çeken Özlem Akarken, randevu sürelerinin daralmasının hizmet kalitesini doğrudan etkilediğini ifade ederek, “Bir hastaya ayrılan sürenin 5-10 dakikaya sıkıştığı bir düzende; detaylı değerlendirme, koruyucu hekimlik ve nitelikli iletişim zarar görür. Bu durum hem hasta memnuniyetini hem de çalışan sağlığını etkiler” açıklamasını yaptı.

İş Yükü Artıyor, Tükenmişlik Derinleşiyor

Yüksek muayene sayılarının yalnızca hekimleri değil; hemşireleri, teknikerleri, sosyal hizmet uzmanlarını ve tüm sağlık kurum çalışanlarını etkilediğini vurgulayan Akarken, sistemin ekip yükü üzerine kurulu olduğunu belirterek, “Sağlık hizmeti bir bütündür” dedi. Akarken, aynı zamanda artan yoğunluğun tüm meslek gruplarına yansıdığına dikkat çekerek, tükenmişlik sendromu, mesleki motivasyon kaybı ve hata risklerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.

“Sağlıkta Artık Nitelik Konuşulmalı”

Sağlık sisteminde artan muayene sayıları ve yoğunluk tartışmaları sürerken, Sahim-Sen yapısal dönüşüm çağrısında bulundu. Sendikaya göre “85 milyonluk ülkede 1 milyar 200 milyon muayene” verisi yalnızca erişimi değil, aynı zamanda artan iş yükünü ve kalite üzerindeki baskıyı da gösteriyor. Bu nedenle sistemin nicelik odaklı değil, sürdürülebilirlik ve hizmet kalitesi merkezli yeniden ele alınması gerektiği vurgulanıyor.

Koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, randevu planlamasının bilimsel kriterlerle düzenlenmesi, hekim ve sağlık kurum çalışanı sayısının artırılması ile iş yükünü azaltacak organizasyonel iyileştirmelerin hayata geçirilmesi gerektiğini belirten Özlem Akarken, “1 milyar 200 milyon muayene bir sayı olabilir; ancak asıl mesele bu hizmetin ne kadar nitelikli, güvenli ve sürdürülebilir olduğudur. Sağlıkta artık nicelik değil, nitelik konuşulmalıdır” dedi.

TBMM Genel Kurulu’nda kenevirin kullanımına ilişkin düzenlemeleri de içeren Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. 29 maddeden oluşan teklifle, ilaçlara takip sistemi getirilmesi hedeflenirken, hekimlerin özel sağlık kuruluşları ve kurumlarında çalışma esasları düzenleniyor. Kanunla lise seviyesindeki ebe ve hemşire yardımcılarının “Sağlık Bakım Teknisyeni” adı altında birleştirilmesini değerlendiren Sahim-Sen Genel Başkanı Özlem Akarken, “Mesleki unvan, sağlık çalışanının kimliğidir. Uzun süredir görev tanımları günümüz şartlarına uygun olarak güncellenmedi. Sürekli ertelendi. Üniversitelerde bölümler var ama görev meslek tanımları yok. Sağlık yönetimi mezunu gençler büro personeli olarak alınıyor tıbbi sekreter görev tanımına göre çalıştırılıyor. Daha birçok meslek grubu bu durumda” dedi.

Akarken, şunları kaydetti: “Sertifikalar yüksek lisans ve doktoralar görülmüyor. Görevlendirme yapılırken meslek tanımına uygun görevlerin verilmesi sağlanmalı. 669 sayılı KHK ile geçen personelin hak ettiği sertifikalar üstelik dönemin Sağlık Bakanı tarafından onaylı belgeler görmezden geliniyor hala idare mahkemelerinde davalar devam ediyor. Lehte sonuçlanan mahkeme kararları dikkate alınarak topluca alınan unvanların topluca geri verilmesi gerekirken maalesef hukukla hak aranıyor. Sağlık Bakım Teknisyeni unvanının içeriği ve meslek gruplarının yetki ve sorumlulukları net olarak tanımlanmazsa çalışanlar için hem istihdamda hem de ücrette ciddi riskler doğar. Toplum Sağlığı diye yıllardır bir unvan var ve bu unvanın meslek tanımı yok. Bu unvana sahip sağlık çalışanı her yerde her işi yapıyor. Bu durumda sağlık sistemi de sağlık çalışanı da nitelikli hizmet veremiyor.”

 “Hekimlere ek kurum hakkı olumlu, ama iş yükü ve dinlenme hakkı da korunmalı”

Yasada yer alan bir diğer önemli değişiklik ise, özel sağlık kuruluşlarında görev yapan hekimlerin iki sağlık kuruluşunda daha çalışma hakkına kavuşması oldu. Özlem Akarken, düzenlemede özel hastane kadrosunda çalışan hekimlerin iki sağlık kuruluşunda daha hizmet verebilmesine olanak tanınmasının olumlu bir adım olduğunu, ancak bu durumun hekimlerin iş yükünü artırabileceğini ifade ederek, “İş yükü, nöbet süreleri ve dinlenme hakları mutlaka yasal güvence altına alınmalı. Çalışma hakkı genişlerken, sağlık çalışanlarının sağlığı da korunmalı” dedi.

 “Takip Sistemi sahteciliği önler ama sağlık çalışanına ek yük getirir”

Yeni yasayla ilaçların üretimden hastaya kadar izlenmesini sağlayacak “Takip Sistemi”nin devreye girmesinin, sahte ve kaçak ilaçların önlenmesi açısından önemli bir adım olduğunu vurgulayan Akarken, bu sistemin sağlık çalışanlarına getireceği ek sorumlulukların da göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkat çekerek, “Bu sistem, eczacılar, aile hekimleri ve hemşireler başta olmak üzere sağlık çalışanları için ciddi bir ek iş yükü demektir. Çalışanların bu yeni yükümlülükleri yerine getirebilmesi için hem personel planlamasının hem de altyapının güçlendirilmesi gerekiyor. Aksi halde sistemin yükü doğrudan sahada çalışanların omuzlarına binecek” diye konuştu.

 “Aile hekimliği uzman sayısının artması olumlu; eğitim süresi kısalırken nitelik korunmalı”

Aile hekimliği alanındaki düzenlemelere de değinen Özlem Akarken, 2035 yılına kadar sözleşmeli aile hekimliği uzmanı sayısının artırılmasını olumlu bir hedef olarak değerlendirdi. Ancak bu hedefin, eğitim süresinin dört yıla düşürülmesi gibi değişikliklerle dengeli yürütülmesi gerektiğini hatırlatarak, “Eğitim sürelerinin kısaltılması, sayıyı artırırken niteliği düşürme riskini de beraberinde getirebilir. Aile Hekimi ve Çalışanları için geçerli yönetmelik hala düzenlenmedi. Sağlık çalışanları için maalesef eziyet yönetmeliği ve bu nedenden dolayı en kısa sürede talepler görülmeli ve duyulmalıdır. Sağlık gibi insan hayatını doğrudan etkileyen bir alanda hızlı sonuç yerine nitelikli ve sürdürülebilir çözümler hedeflenmeli” ifadelerini kullandı.

7 Nisan Dünya Sağlık Günü, yalnızca küresel sağlık politikalarının değil, aynı zamanda sağlık çalışanlarının maruz kaldığı sorunların ve çözüm taleplerinin görünür kılındığı önemli bir gündür. Bu yıl da sağlık emekçileri; yüksek enflasyon karşısında eriyen maaşlar, yetersiz nöbet ücretleri, idari izin adaletsizliği ve artarak devam eden şiddet olaylarıyla mücadele etmektedir. Sahim-SEN Genel Başkanı Özlem Akarken, “Toplu sözleşme masasında etkisiz kalan sendikal anlayış yerine, siyaset üstü bağımsız sendikacılık şarttır” diyerek kamu çalışanlarını dayanışmaya çağırdı. Tarafsız hukukun üstünlüğüne, ifade özgürlüğüne ve adil temsil hakkına vurgu yapan Akarken, tüm sağlık ve sosyal hizmet emekçilerini SAHİM-SEN çatısı altında birleşmeye davet etti.

Sağlık Çalışanları Güvenlik Kaygısıyla Görev Yapıyor

Sağlık çalışanları toplumun sağlığını ayakta tutan, ağır sorumluluklar taşıyan fedakâr bireylerdir. Ancak bugün gelinen noktada; özlük haklarında gerileme, emekliliğe yansımayan ödeme kalemleri, Ek gösterge Ek ödeme adaletsizliği, düşük nöbet ücretleri, idari izin dengesizlikleri, artan iş yükü ve her geçen gün daha da can yakan sağlıkta şiddet olayları ile karşı karşıyayız. “Her gün hastalarına şifa olmaya çalışan sağlık çalışanları, ne yazık ki güvenlik kaygısıyla görev yapar hale gelmiştir” diyen Akarken, Sakarya’da bir hekimin muayene esnasında darp edilmesini örnek göstererek şöyle konuştu: “Bir hekimin görev başında şiddete uğraması, sadece sağlık çalışanlarına değil, doğrudan halk sağlığına da yapılan bir saldırıdır. Sağlık kurumlarında güvenlik önlemleri artırılmalı, sağlıkta şiddeti önleyecek caydırıcı yasalar kararlılıkla hayata geçirilmelidir. Toplumsal bilinç ve kamu desteği olmadan bu mücadele başarıya ulaşamaz. Sağlık emekçisi yalnız değildir!”

Enflasyon Karşısında Maaşlarımız Eriyor

TÜİK’in mart ayı için açıkladığı %38,10’luk yıllık enflasyon ve ENAG’ın %75,20 oranı kamu çalışanlarının nasıl bir ekonomik dar boğaza sürüklendiğini açıkça gösteriyor. Konuya ilişkin Akarken şu değerlendirmede bulundu: “Daha yılın ilk çeyreğinde enflasyon farkı oluşmuş durumda. Yeni yılın başında verilen maaş artışı çoktan eridi. Kamu emekçileri, artan hayat pahalılığı karşısında savunmasız bırakıldı. Bu noktada en büyük sorumluluk, toplu sözleşme masasında etkisiz kalan, memurun hakkını koruyamayan konfederasyonlardadır. O masa artık çözüm değil, doğrudan bir sorun haline gelmiştir.”

Görev Tanımlarında Belirsizlik Bitmeli, Yeni Bir Vizyon Şart

SAHİM-SEN Genel Başkanı Özlem Akarken, sağlık çalışanlarının görev tanımlarındaki belirsizliklerin artık kabul edilemez bir boyuta ulaştığını vurguladı. Akarken, “Muğlak görev tanımları sadece çalışanlarımızın verimliliğini azaltmakla kalmıyor, aynı zamanda kurum içi huzuru bozuyor ve hizmet sunumunda ciddi aksaklıklara yol açıyor. İş barışının ve hizmet kalitesinin sağlanması için net, adil ve kapsayıcı tanımlar yapılmalıdır” dedi.

Asker Hastanelerinin Açılması İse Aşamalı Bir Yoldur

Asker hastanelerinin yeniden açılması konusundaki beklentilerini dile getiren Özlem Akarken, “Bu sadece sağlık hizmetlerinin kalitesi açısından değil, aynı zamanda sistemin belleği ve çalışanlarımızın moral motivasyonu açısından da büyük önem taşıyor, lakin bir kurumu kapatmak işlevsel hale getirmek kolay eski kalitesinde tekrar hizmet vermesini sağlamak zordur ” şeklinde konuştu. Devrolan personelin yıllardır süren mağduriyetlerine dikkat çeken Akarken, “Bu insanlar yıllarca büyük bir özveriyle görev yaptı. Şimdi onların yaşadığı hak kayıplarını telafi etmek, sadece teknik bir mesele değil; aynı zamanda vicdani bir borçtur. Adaletin ve ahde vefanın yeniden tesisi, sağlık sistemine olan güveni de beraberinde getirecektir” ifadelerini kullandı.

“Bağımsız Sendikacılıkla Yol Almalıyız!’’

Toplu sözleşme masasında gerçek temsilin sağlanmadığına vurgu yapan Akarken, sağlık ve sosyal hizmet kolundaki kamu çalışanlarını şu sözlerle SAHİM-SEN çatısı altına davet etti: “Aynı şeyleri yaparak farklı sonuçlar beklemek mümkün değil. Tüm kamu emekçileri, durdukları yeri değiştirmek zorundadır. Siyaset üstü, bağımsız sendikacılık anlayışımızla sağlık çalışanlarının sesini duyurmak ve haklarını savunmak için buradayız. Gelin sesinize ses olalım.”