Son yıllardaki artış oranlarıyla birlikte dikkat çeken bu tabloyla ilgili bilgi veren Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri, Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Olcay Özveren, ortaya çıkaran faktörleri, yaş gruplarına göre değişen riskleri ve hayat kurtarabilecek önlemleri anlattı.

HER YAŞTA RİSK VAR

Ani kardiyak ölüm nedenlerinin yaş gruplarına göre farklılık göstermekle birlikte her yaşta risk yaratabildiğini anlatan Prof. Dr. Özveren, “35 yaş altında genellikle doğuştan ritim bozuklukları veya kalp kası hastalıkları, 35 yaş üstünde ise kalp damar tıkanıklığı veya kalp krizi ön plandadır. Dünya genelinde erişkinlerde görülme sıklığı binde 1-2 arasında. Ancak bu oran, sağlıksız yaşam tarzlarının yaygınlaşması ve farkındalığın artmasıyla daha çok dikkat çekmeye başladı” dedi.

BU BELİRTİLERE DİKKAT: GÖĞÜS AĞRISI VE BAYILMA ALARM VERİYOR

Sayıların artmasının bir yandan farkındalığın yükselmesine, diğer yandan da sağlıksız yaşam tarzlarının yaygınlaşmasıyla ilişkilendirildiğini belirten Prof. Dr. Özveren, özellikle dikkat edilmesi gereken belirtileri şöyle aktardı: “Daha önce hiçbir kalp sorunu yaşamamış bireylerde, egzersiz, efor, merdiven çıkma gibi durumlarla birlikte göğüs ağrısı, baskı hissi, çarpıntı, efor sonrası bayılma gibi belirtiler ortaya çıkıyorsa, bu kişiler vakit kaybetmeden kardiyoloji uzmanına başvurmalı. Özellikle açıklanamayan bayılma atakları, gençlerde ve ailesinde ani kalp ölümü öyküsü olanlarda ciddi bir uyarıdır.”

RİSK GRUBUNDAKİLER DÜZENLİ KONTROL YAPTIRMALI

Risk altındaki bireylerin düzenli kardiyolojik kontrol yaptırması gerektiğini belirten Prof. Dr. Özveren, “Ailesinde ani kalp ölümü öyküsü olanlar, sigara kullananlar, hipertansiyon veya diyabet hastaları mutlaka yıllık check-up yaptırmalı. EKG, ekokardiyografi veya koroner tomografik anjiyografi gibi tetkikler, olası riskleri önceden tespit edebilir. Özellikle 35 yaş üstü risk grubundaki kişilerde bu kontroller hayat kurtarıcıdır” dedi.

‘TOMOGRAFİK ANJİYOGRAFİ İLE 35 YAŞ ÜSTÜ ANİ ÖLÜMLERİ ÖNGÖRMEK MÜMKÜN’

Son yıllarda koroner tomografik anjiyografinin, belirli risk gruplarında kalp damar sağlığının daha ayrıntılı değerlendirilmesinde dünyada da önemli bir seçenek haline geldiğini anlatan Prof. Dr. Özveren, şu ifadeleri kullandı: “Hipertansiyonu, diyabeti olan, sigara içen ya da ailesinde erken yaşta kalp krizi öyküsü bulunan kişilerde; damar tıkanıklığı ya da darlıkları gibi hayati risk oluşturabilecek sorunlar tomografik anjiyografi ile yüksek doğrulukla tespit edilebiliyor. Bu nedenle risk grubundaki kişilere, örneğin 5-10 yılda bir tomografik anjiyo ile değerlendirme yaptırmalarını öneriyoruz. Ancak bu yöntemin herkes için rutin bir tarama aracı olarak görülmemesi, sadece gerekli durumlarda ve hekimin önerisiyle yapılması gerekir.”

RİTİM BOZUKLUĞU OLANLAR ENERJİ İÇECEKLERİNDEN UZAK DURMALI

Enerji içeceklerinin kalp hızını artırabileceği ve bazı bireylerde ritim bozukluklarını tetikleyebileceği uyarısını yapan Prof. Dr. Özveren, sözlerine şöyle devam etti: “Enerji içeceklerinin, ritim problemi olan kişilerde ani kardiyak ölümü tetiklediğine dair kesin veriler bulunmamakla birlikte; kalp hızını artırdığı, çarpıntı ataklarını tetiklediği biliniyor. Bu içecekler yüksek dozda teofilin ve kafein içerdiğinden gerçekten enerjik hissettirebiliyorlar. Ancak ritim bozukluğu olan kişilerin bu içeceklerden uzak durmalarını öneriyoruz. Bir diğer konu da soğuk havalar. Soğuk havaların ani kalp ölümünü tetiklemesi ise şu şekilde gerçekleşiyor; Eğer kişinin koroner kalp hastalığı, geçirilmiş kalp krizi, kalp yetersizliği ya da kontrolsüz hipertansiyonu varsa; soğuk hava bu hastalıkları tetikleyip kötüleştirebilir. Bu nedenle özellikle soğuk havalarda yoğun egzersiz yapılmasını, ya da yemek sonrası egzersiz yapılmasını önermiyoruz.”

ANİ KALP KRİZİ DURUMUNDA İLK MÜDAHALE

Ani kalp krizi sırasında yapılması gerekenlerden bahseden Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Özveren, sözlerini şöyle sonlandırdı: “Kriz anında ilk birkaç dakika kritiktir. Eğer bu tür bir tabloyla karşılaşılırsa, hastanın bilinci yoksa, düz bir zemine yatırılarak solunumu ve nabzı kontrol edilmeli. Nabız yoksa hemen kardiyopulmoner resüsitasyona (CPR) başlanmalı ve 112 Acil Sağlık Hattı aranmalıdır. Bu konuda toplumun temel yaşam desteği eğitimi alması, hayat kurtarır.”

Yaşadığı tüm süreçlerde hem soğukkanlılığı hem de hayata barışık yaklaşımıyla, kendisine olduğu kadar hem yakınlarına hem de sosyal medya üzerinden aynı mücadeleyi sürdürenlere de örnek oldu… “Bunu bir süreç olarak kabul ettim, karamsar olmadım. Çocuğum ve ailemi düşünerek mücadele edip bu savaşı kazanacağıma inandım” diyen Çiğdem Kara yaşadıklarını şöyle anlattı:

“Elle muayeneme kitleyi fark ettikten sonra hemen Çanakkale’de bir hekime başvurdum. Ultrason ve mamografi sonrasında kitle tespit edildi. Ancak tehlikeli olmadığı ve 6 ayda bir takibin yeterli olacağı söylendi. İçim rahat etmediği için Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi’ne başvurdum. Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Fatih Ağalar tarafından yapılan incelemeler ve biyopsi sonrasında kitlenin büyüdüğü tespit edildi. Tedavi sürecim başladı. Ailemle de kanser hikâyesi olmamasına rağmen ben yine de ilk belirtilerden itibaren çok rahat olmadım. Kendimi kanser ihtimaline hazırlamıştım.”

Tedavi süresince sosyal hayatını hiç kısıtlamadığını anlatan Çiğdem Kara, sosyal medya aracılığıyla meme kanseri olan birçok kadınla bağlantıya geçti ve deneyimlerini aktararak onlara da destek oldu.

“ERKEN EVREDE BAŞARI ŞANSI ÇOK YÜKSEK”

Meme kanserinin dünyada olduğu gibi Türkiye’de de artık erken yaşlarda görüldüğüne dikkat çeken Prof. Dr. Fatih Ağalar, meme kanserinde tedavi yaklaşımlarının tamamen kişiye özel yapıldığını söyledi. Bu vakada önce tümörün alt tipinin belirlendiğini ve bu doğrultuda bir tedavi yaklaşımı uyguladıklarını belerterek şu bilgileri verdi: “Çiğdem Kara’nın sol memesinde 2-2,5 cm’lik bir tümör saptadık.Bir tür biyopsi işlemi ile tümörün alt tipini ve evrelemesini gerçekleştirdik ki bu son derece önemli bir süreç. Çünkü hastaya uygulayacağımız tedaviyi şekillendirdiği gibi sonrasında metastaz ihtimalini de görebiliyoruz. Çiğdem’deki de hedefe yönelik tedaviden yararlanabilen özel bir tümördü. Dolayısıyla ilacı yani kemoterapiyi ameliyattan önce vermek akıllıca bir yöntemdi. Neoadjuvan tedavi olarak tanımladığımız yaklaşımı uyguladık. Sonuçlar son derece başarılıydı ve tümör tamamen ortadan kalktı. Ancak ayrıntılı radyolojik değerlendirmelerimizde tümörün yapısı ve memede yaptığı yayılımdan sonra küçülmenin adacıklar halinde parçalı olması nedeniyle memeyi boşaltmayı uygun bulduk. Bu sayede tedavi sonrasında metastaz riski iyice azaldı. Aynı anda Estetik ve Plastik Cerrahi Uzmanımız Doç. Dr. Andaç Aykan tarafından estetik ameliyatla da yeni memesi yapıldı.

“İYİ BİR RADYOLOG TEDAVİNİN KLAVUZ KAPTANI GİBİDİR”

Özellikle erken evre kanserlerde hedefe yönelik tedavilerle cerrahi yöntemlere bakışın tamamen değiştiğini söyleyen Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Fatih Ağalar, “Bu aslında meme kanserinde kişiye özel kanser tedavisinin vizyonunun sonucu. Artık hangi hastaya hangi ilacı kullanacağımızı, hatta nasıl sonuçlar alınabilineceğini biliyoruz. İstediğimiz sonuçlara ulaşamadığımızda da tedavi yaklaşımımızı değiştirebiliyoruz. Ancak bunun için, cerrahın, radyologun ve onkologun elinin sürekli hastanın üzerinde olması önemli. İyi bir radyoloğunuzun olmaması sisli havada Boğaz’ı kılavuz kaptansız geçmeye benzer. Bu nedenle radyoloğun kanserli bölgeyi iyi tespit etmesi hayati öneme sahiptir” diye konuştu.

“BAŞKALARINA YARDIMCI OLMAK BENİ MOTİVE ETTİ”

Kasım ayında ameliyatı gerçekleştirilen Çiğdem Kara tüm yaşadıklarına rağmen yüzünden gülümsemesini esirgemiyor. “Kendimi daha önce hazırladığım için mememin alınacağını duyduğumda ve sonrasında da açıkçası çok fazla etkilenmedim” diyerek şunları anlattı;

“Üstelik yeni oluşturulan ,mememden çok memnunum. Ameliyatımdan bir hafta sonra aktif hayatıma döndüm ve bir ay sonra da aktif spor yapabilmeye başladım. Aslında tamamen eski hayatıma geri döndüm diyebilirim. Ağızdan aldığım kemoterapi ve hormon tedavisiyle devam ediyorum. Şu an çalışmıyorum ama herhangi bir sıkıntı olmazsa birkaç ay içinde iş hayatıma da döneceğim.Bu tedavi sürecini çok zor atlatan kişilerle de sürekli görüşür ve onlara da destek olmaya çalışıyorum ki bu gerçekten çok güzel bir duygu. Çünkü tedavi sürecinde zaman zaman moralimizin düştüğü dönemler olabiliyor ki benim de oldu. Bu dönemi çok kolay atlatamayan kişilerle konuşmak beni çok motive etti. Hastalık süreci uzun ama gerçekten her şey beynimizde bitiyor. Her şeye ne kadar olumlu bakarsak tedavi süreci de o kalay gelişiyor.”

İlçedeki üniversitelerle işbirliği yaparak, onların katkı ve katılımlarıyla projeler üreten Ataşehir Belediyesi’nin Doğu Ataşehir’de kuracağı merkezin tasarımını Yeditepe Üniversitesi öğrencileri hazırlıyor. İçerisinde müze ve tiyatro salonu bulunacak merkezin tasarımı için Yeditepe Üniversitesi Mimarlık Bölümü 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin katıldığı bir yarışma düzenlendi. Bu merkez için kendi tasarımlarını hazırlayan öğrenciler, projelerini Ataşehir Belediyesi’nde sergiledi ve yarışma jürisine sunum yaptılar.

Hayallerindeki merkezi çizerek projelendiren ve birinci gelen öğrenciler kurulacak bu merkezle birlikte Ataşehir’e imzalarını henüz öğrenciyken atacaklar. Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Canan Aykut Bingöl, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fatma Yeşim Ekinci ve İç Mimarlık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Gülsen, Ataşehir Belediye Başkan Vekili İlhami Yılmaz’ı makamında ziyaret etti. Ziyaretin ardından akademisyenlerden ve belediye yetkililerinden oluşan jüri öğrencilerin projelerini anlattıkları sunumlarını dinlediler.

Proje hakkında açıklamada bulunan Ataşehir Belediye Başkan Vekili İlhami Yılmaz şunları söyledi: “Ataşehir Belediyesi’nin vizyonunda; katılımcı belediyecilik, halkla birlikte, halkla yönetme vardır. Bunun için de üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği önemli bir yer tutmaktadır. Aslında bu misyonumuzun gerektirdiği şekilde Yeditepe Üniversitesi’yle birlikte birçok alanda işbirliklerimiz var. Ataşehir’deki kültürel aktiviteleri, kültürel alanları tasarlarken hem üniversitelerin hem de halkın görüşlerini alarak ortak bir konsorsiyumla hareket etmek istedik.”

Projeyi hazırlayan Ataşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürü T.  Volkan Aslan açıklamasında, “Doğu Ataşehir bölgesinde duyulan ihtiyaçlar doğrultusunda bir tiyatro ve müze alanı olarak kullanılmak üzere iki konsepti iç içe geçiren bir proje hazırlıyoruz. Bu proje kapsamında Yeditepe Üniversitesi Mimarlık Fakültesi İç Mimarlık Bölümü öğrencileri 22 projeyle bir sunum hazırladılar. Öğrenciler bu projeler üzerinde uzun süre çalıştılar. Buradaki hedefimiz; gençlerin fikirleri, üniversitelerin görüşleri ve aynı zamanda bölge halkının da isteklerini değerlendirerek birlikte karar verdiğimiz bir proje hazırlamaktı” dedi.

Jüri üyelerinden İç Mimarlık Bölümü Öğretim Görevlisi Mine Arbay, yarışma kriterlerinin 3. sınıf öğrencilerinin teknik bilgilerinin yeterliliğine göre belirlendiğini ve öğrencilerden özgün, yaratıcı bir düşünme becerisi beklediklerini ifade etti. Diğer Jüri üyesi İç Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Aslı Akyıldız Hatırnaz ise, “Ataşehir Belediyesi yetkilileri öğrencilerimizi projeyle ilgili bilgilendirip beklentilerini ilettiler. Takip eden süreçte üniversitemizin tiyatro bölüm başkanından tiyatro salonlarından beklentiler, sahne, ses ve ışık düzeni hakkında bilgiler aldık. Öğrenciler kendileri de hem mimari, hem tiyatro hem de ilçe hakkında araştırmalar yapıp doğru analizler yaptılar” dedi.

Yarışma süreci hakkında bilgi veren Proje Hocası Ferhunde Erk ise “Bu projede çalışırken çok büyük keyif aldığımızı söylemek istiyorum. Öğrencilerimiz için çok güzel bir sinerji oldu, güzel bir yarış içerisine girdiler. Öğrencilerimizi tüm kısıtlamalardan kurtarıp, serbest düşünebilmelerini istedik. Değerlendirmelerimize fonksiyonel tasarım olarak bakıyoruz. Daha sonra mimari olarak kritere uygunluklarını değerlendirdik. Özgün ve projenin işlevsel olması en önemli kriterlerdir” şeklinde konuştu.

Projedeki yarışmaya katılan Yeditepe Üniversitesi İç Mimarlık Fakültesi öğrencisi Dilara Pirinçcioğlu, bu projenin kendisini en başından beri çok heyecanlandırdığını ifade ederek, “Ekip arkadaşım Nilüfer Taşkın’la çok çalıştık. Onun ayrı yetenekleri ve teknik bilgilerimizi birleştirerek güzel bir proje tasarladık. Bizim tasarladığımız projenin diğer projelerden farkı bizce konsepti. Umarım projemiz seçilir” dedi. Jüri değerlendirmesi Yeditepe Üniversitesi’nde düzenlenecek törenle açıklandıktan sonra Ataşehir Belediyesi seçilen projenin yapımına başlayacak. Hali hazırda var olan tesisin iç projesi, seçilen projeye uygun olarak Ataşehirlilerin hizmetine sunulacak.